Lenfosit nedir?

Kemik iliği tarafından üretilenlenfositer (LYM), beyaz kan hücrelerinin (WBC) 5 farklı türünden biridir. Kemikiliğinde bulunan kök hücreler tarafından üretilen lenfositlerin temel görevi,vücuda giren virüs, bakteri, mantar ve parazitler gibi patojenleri ortadankaldırır. Dolaşım sisteminde bulunan lenfositler, patojenleri ortadan kaldırmakiçin antikor üretir. Zararlı canlılar tarafından enfekte olan vücut hücreleride yine lenfositler tarafından öldürülerek etkisiz hale getirilir. Ayrıcalenfositler, enfekte olan vücut hücrelerine karşı sağlıklı hücrelere bilgigönderir. Tüm bu işlemler sonucunda var olan enfeksiyon ortadan kaldırılır.Sıklıkla merak edilen “Lenfosit ne demek?” sorusu bu şekilde yanıtlanabilir.Beyaz kan hücrelerinin bir türü olan lenfositlerin de NK, T ve B hücreleriolmak üzere 3 farklı alt türü bulunur. Bu hücre türlerinin de farklı görevleribulunur. Farklı bir deyişle lenfositlerin bir türü olan B hücreleri, üretildiğibölgede kalır. Farklı antikor türlerine sahiptir ve gerekmedikçe sayıları sabitkalır. Toplam lenfosit miktarının yaklaşık olarak %10’unu oluşturan Bhücreleri, vücut savunmasının önemli bir parçasıdır. Vücuda giren virüs,bakteri ve toksin gibi patojenleri kimyasallar ile işaretler. Ayrıcapatojenlere saldırmak için antikor ve proteinler üretir. Kemik iliğindeüretilen B hücrelerinin, göğüste bulunan ve timüs adı verilen lenf bezinegitmesi ve bu bölgede olgunlaşması ile hücreler, T hücresi olarak adlandırılır.Lenfositlerin bir diğer türü olan T hücreleri, enfekte olan hücreyi bulmak veyok etmekle görevlidir. B hücreleri ile iletişim halinde olan T hücreleri,toplam lenfosit miktarının yaklaşık olarak %80’ine sahiptir. T lenfosithücreler, lenf bezleri başta olmak üzere, bademcik, bağırsak, dalak, lenfoidgibi bölgelere ulaşır. T hücrelerinin temel görevi, vücutta bulunan yabancıorganizmalara karşı diğer bağışıklık sistemi hücrelerini uyarmaktır. Bunun içinlenfokin olarak adlandırılan kimyasalı salgılar ve bağışıklık sistemine aithücrelerin, patojenlere saldırmasını sağlar. Lenfositlerin 3. ve son türü olan NK(natural killer, doğal öldürücü, doğal katil hücre) hücreleri ise sadece virüsve tümör tarafından etkilenen vücut hücrelerini, sağlıklı hücrelere zararvermeden öldürür. Farklı bir deyişle NK hücreleri, yabancı organizmalara direktolarak saldırmak yerine bu organizmalar tarafından enfekte edilen vücuthücrelerine saldırır. NK hücreleri de toplam lenfosit miktarının yaklaşık%10’unu oluşturur.

T hücreleri ya da farklı bir deyişleT lenfositlerinin diğer bağışıklık hücrelerini uyarması bir dizi kimyasal reaksiyonlagerçekleşir. Sitokin adı verilen bu hücresel yanıt, T hücrelerinin yanı sıramononükleer hücre türleri ve stroma hücreleri gibi farklı yapılardan dasalınır. Vücutta bulunan grip, soğuk algınlığı ve COVID-19 gibi enfeksiyonlarınvarlığında hızla sitokin salgılanarak bağışıklık sistemi hücreleri uyarılır.Son derece hızlı bir tepki olan sitokin üretiminin çok fazla olması durumundasitokin fırtınası olarak bilinen durum ortaya çıkar. Sitokin fırtınasıvarlığında bağışıklık sistemi aşırı uyarılır. Bu da kişinin bağışıklıksisteminin kendi sağlıklı hücrelerini yok etmesine neden olarak toksik bir etkiyaratır. Sitokin fırtınası, kişinin yaşamını tehlikeye atacak boyutaulaşabilir.

Lenfosit normal değeri kaçtır?

Beyaz kan hücresinin bir türü olanlenfositler, virüs, bakteri ve diğer toksik maddeler ile savaşarak vücudunhastalıklara karşı savunmasında rol oynar. Kemik iliğinde üretilenlenfositlerin büyük bölümü kemik iliğinde üretildikten sonra lenf bezi,bademcik ve dalak gibi organlara yerleşir. Kan testlerinde LYM olarak görülenlenfosit düzeyi, yaşa göre farklılık gösterir. Ayrıca gebelerde de lenfositdeğeri farklılaşır. Lenfosit normal değerinin yetişkinlerde 1000-4800 mcL,çocuklarda ise 3000-9500 mcL aralığında olması gerekir. Fakat ölçüm değerlerilaboratuvarlar arasında farklılık gösterebilir.

Lenfosit düşüklüğü (Lenfopeni) nedir?

Tıp dilinde lenfopeni olaraktanımlanan lenfosit düşüklüğü, yapılan kan testinde lenfosit değerininyetişkinlerde 1000 mcL, çocuklarda ise 3000 mcL değerinin altında olması olaraktanımlanabilir. Bağışıklık sisteminin zayıfladığının bir göstergesiolabilen LYM düşüklüğü, aynı zamanda yeterince lenfosit üretiminingerçekleşmediğinin, lenfositlerin bir hastalık nedeniyle dalak veya lenfbezlerinde tutulduğunun ya da mevcut toksinlerin lenfositleri yok ettiğiningöstergesi olabilir. Lenfosit düşüklüğü çoğunlukla belirtiye yol açmaz. Diğerbir deyişle lenfosit düşüklüğü genellikle yapılan kan testlerinde fark edilir.Ancak bazı vakalarda lenfosit düşüklüğüne bağlı olarak, yorgunluk, halsizlik,üşüme ateş, burun akması, eklem ağrısı, öksürük, döküntü, gece terlemesi vekilo kaybı gibi semptomlar ortaya çıkabilir. Fakat bu belirtilerin pek çokfarklı durumda da ortaya çıkabildiği unutulmamalıdır. Lenfosit düşüklüğüneyol açan etkenlerin başında hastalıklar gelir. Grip gibi enfeksiyonhastalıklarının yanı sıra, bazı kanser türleri ve AIDS gibi hastalıklar dalenfosit değerinin referans değerinin altında çıkmasına neden olabilir. Ayrıca,yetersiz beslenme, stres, kemoterapi ve kortizon gibi tedaviler de lenfositdüşüklüğüne neden olabilir. Lenfosit düşüklüğü genellikle var olan hastalığıntedavi edilmesiyle kendiliğinden iyileşse de ilaçlı olarak da kolay bir şekildeyapılabilir. Bunların yanı sıra, yağsız balık eti, süt ürünleri, C vitaminbakımından zengin meyveler de lenfosit düşüklüğünün giderilmesinde etkilidir.Ancak geçmeyen ya da tekrarlayan bazı lenfosit düşüklüğü vakalarında ileritetkiklerin yapılması gerekebilir. “Lenfosit düşüklüğü nedir?” sorusu buşekilde açıklanırken sıkça sorulan sorulardan biri de “Lenfosit yüksekliğinedir?” şeklindedir.

Lenfosit yüksekliği (Lenfositoz) nedir?

Tıp dilinde lenfositoz olarakadlandırılan lenfosit yüksekliği, yapılan kan testinde lenfosit değerininyetişkinlerde 4800 mcL, çocuklarda ise 9500 mcL değerinin üzerinde olmasıolarak tanımlanabilir. Lenfosit yüksekliği büyük oranda var olan enfeksiyonlarsırasında artış gösterir. Vücut savunması için lenfosit sayısındaki artışnormal kabul edilse de sürekli olarak lenfosit değerinin yüksek olması farklıhastalıklardan kaynaklanabilir. Kızamık, kabakulak, sarılık, tüberküloz,brusella, vaskülit ve AIDS gibi hastalıkların varlığında LYM artışıgörülebilir. LYM yüksekliği genellikle belirtiye yol açmaz. Lenfosit yüksekliğiçoğunlukla yapılan kan tahlilinde fark edilir. Ancak pek çok hastalıktagörülen, halsizlik, ishal, mide bulantısı, kusma ve ateş gibi belirtilerlenfosit yüksekliği belirtileri olarak da sıralanabilir. Lenfosit yüksekliğinintedavisi, genel olarak odak hastalığın tedavisiyle yapılır. Farklı bir deyişle,kişide var olan rahatsızlığın iyileştirilmesiyle lenfosit seviyesi, normalaralığa geriler. Ancak kişide herhangi bir hastalık olmaksızın, rutin testlersırasında ortaya çıkan lenfosit yüksekliği varlığında ek tetkikler yapılmasıgerekebilir. Bebeklerde ve çocuklarda ise lenfosit değerinin yetişkinlerekıyasla daha yüksek olması normaldir. Bu durum çoğunlukla bebek ve çocuklarınbağışıklık sisteminin yeni gelişmeye başlamasından kaynaklanır. Lenfositdüzeyinin çocuklarda 9500 mcL, bebeklerde ise 11000 mcL değerinden yüksekolması durumda lenfosit yüksekliğinden bahsedilebilir. Ancak lenfosit değerininbebek ve çocuklarda geçici olarak yükselmesi, yetişkinlerde olduğu gibigenellikle yakın zamanda geçirilen bir enfeksiyondan kaynaklanır. Ancaklenfosit yüksekliğinin devamlı olduğu durumlarda altta yatan sebep mutlakaaraştırılmalıdır.