Kas Yırtılması Nedir?
Kaslar liflerden oluşur ve tüm iskelet sisteminin yapısında bulunarakhareket etmeyi sağlar. Herhangi bir nedenden dolayı kasların çok fazlazorlanması liflerin kopmasına yani kas yırtılmasına yol açar. Bu kopmalarsonucunda liflerde kanamalar meydana gelir. Kas yırtılması olan bölgede hareketkısıtlılığı yaşanması çoğunlukla söz konusu değildir. Ancak bu bölgede şişlikoluşur ve şiddetli ağrılar buna eşlik eder. Liflerin kopması sebebiyle kaslardazedelenmeler oluşur ancak kaslar oldukça fazla kanlanan bir dokuya sahipolduğundan iyileşmesi hızlıdır. İnsan vücudu evrimleşirken her kas yapılanharekete yetecek kadar esneme kabiliyetine erişmiştir. Kasların bu esnemehareketleri esnasında olması gerekenden fazla zorlanması lif kopmalarına yolaçacaktır. Kas yırtılması, halk arasında kas çekmesi olarak bilinir. Genelolarak sporcularda görülmesiyle birlikte ağır kaldırma, düşme, herhangi birkası zorlama, travmalar veya kazalar sonucunda da görülme ihtimali yüksektir.Her gün egzersiz yapan bireylerde egzersiz süresinin uzatılması kasyırtılmasını ortaya çıkarabilir. Buna engel olabilmek amacıyla egzersizlerdenönce, açma ve germe hareketleri yaparak kaslar ısıtılabilir. Isınan kaslarınesneme payı artacağından lif kopmalarının önüne geçilebilir. Sporculararasından basketbol, tenis, voleybol, yüzme, hentbol ve tenis ileilgilenenlerde kas yırtılmaları daha çok görülür. Vücut geliştirme ve haltergibi sporlarla uğraşanlarda ise daha şiddetli kas yırtılmaları görülebilir.
Kas yırtılması belirtileri nelerdir?
Kas yırtılması belirtileri birçok insanda aynı seyirde devam eder veçoğunlukla aynıdır. Yalnızca yırtılmanın şiddetine bağlı olarak bazı belirtilerdaha şiddetli olabilir. En yaygın belirtiler arasında aşağıdakiler yer alır:
- Yırtılan kasın ağrıması ve kastaki hassasiyet. Özellikle yoğunaktivitelerden dolayı yırtılan kasın zorlanması ağrıları ve hassasiyetiarttırır. Ancak aktivitenin ardından dinlenme ağrı ve hassasiyetin azalmasınayardımcı olur.
- Kas yırtılması meydana gelen bölgede şişlik veya renk değişikliği oluşur.Aynı zamanda her ikisinin görülme ihtimali de vardır.
- Çok basit bir hareket yaparken bile kasa kramp girmesi veya spazm durumu.
- Kas gücünde azalma meydana gelir veya çok şiddetli yırtılmalarda kasfonksiyonunun tamamen kaybedilmesi durumu da söz konusudur.
- Yırtılmanın meydana geldiği kas dokusunda oluşan bir boşluk veya ezik gibikusurlar.
Tüm bu semptomlar lif kopmasını işaret eder ve ciddiye alınmasında faydavardır. Çünkü genelde kas yırtılmaları hayati bir tehlike taşımadığı içininsanlar arasında pek ciddiye alınmaz. Fakat ileri düzey kas yırtılmalarıfonksiyon kayıplarına yol açabilir. Bu da yırtılmanın gerçekleştiği kasın birdaha kullanılamaması anlamına gelir. Böyle bir durumun ortaya çıkmasıinsanların yaşam kalitesini düşürür. Bunun olmaması için kasyırtılmalarının ciddiye alınması gerekir.
Kas yırtılması nedenleri nelerdir?
Kas yırtılmaları aniden ve beklenmedik bir anda ortaya çıkar. Yırtılmalarspor veya egzersiz esnasında olabileceği gibi merdiven çıkarken veya herhangibir günlük aktivite esnasında da olabilir. Bunun yanında bir kaza veya travmasonucu da kas yırtılması görülebilir. Halk arasında yalnızca yoğun sporaktiviteleriyle uğraşan insanlarda kas yırtılmaları görülebileceği gibi yanlışbir algı vardır. Ancak günümüzde birçok insanın sürekli oturarak çalıştığı gözönüne alındığında çok basit bir eylemde bile kas yırtılmaları oluşabilir. Birotobüse, minibüse veya taksiye yetişmek için ani bir adım kas yırtılmasınaneden olabilir. Merdiven çıkmak veya merdiven inmek esnasında bir adımıkaçırarak tökezlemek aynı şekilde kas yırtılmasının oluşması için yeterliolabilir. Bu nedenle her yaştan ve cinsiyetten insan risk grubundadır.Isınmadan ani hareketler yapılmaya çalışıldığında kas yırtılmalarınınoluşması kaçınılmazdır. Özellikle soğuk havalarda kasların ısınması dahazor olacağından kış günlerinde kas yırtılmaları daha çok meydana gelir.
Kas yırtılması hastalık çeşitleri nelerdir?
Kas yırtılmaları teşhis ve tedavisinin daha kolay yapılabilmesi için üçfarklı türde değerlendirilir. Yırtılmanın şiddetine bağlı olarak birinciderece, ikinci derece ve üçüncü derece kas yırtılması olarak hastalık üçeayrılır. Birden fazla kasın çok fazla gerilmesinden dolayı oluşan yırtılmalarbirinci derece kas yırtılmaları olarak adlandırılır. Bu tür kas yırtılmalarıhafif olarak gerilmelerden dolayı ortaya çıkar ve ağrıya neden olur. Ancakkasın iyileşmemesi veya yeniden işlevini yerine getirememesi durumu söz konusudeğildir. İkinci derece yırtılmalarda ise birinci derece yırtılmalarlakıyaslandığında çok daha fazla lifin kopması meydana gelmiştir. Kopmalara bağlıolarak daha fazla ağrı görülmekle birlikte şişme ve morarma da gözlenir.Kasın tamamen kopmasına neden olabilecek gerilmeler sonucunda iseüçüncü derece kas yırtılmaları meydana gelir. Kas yapısı ikiye ayrılır vekopmanın yaşandığı sırada hafif bir patlama sesi meydana gelebilir. Bu tür kopmalarsonrasında kas tamamen işlevini yitirir. Çok yoğun ağrılar, şişlikler ve renkdeğişimleri oluşur.
Kas yırtılması tanısı nasıl konulur?
Doktora gidildiğinde hastaya ne tür bir aktivite anında böyle bir durumunoluştuğuna dair sorular sorulur. Ortaya çıkan belirtilerin şiddeti, kas gücününne derecede kaybedildiği veya hareket kısıtlılığının ne aşamada olduğuna dairsorular da hastaya sorulur. Ateş, kilo kaybı, bacak uyuşması, idrarveya mesane sorunları ya da daha ciddi bir tıbbi sorunun olup olmadığıhakkında da hastadan bilgi alınır. Belirtiler ve geçmiş yaşantılar hakkındayeteri kadar tıbbi bilginin alınmasının ardından fiziki muayene yapılır. Fizikimuayene sırasında kas hassasiyeti, spazmlar, kramplar, güçsüzlük ve azalan kashareketlerinin saptanması için gerekli müdahalelerde bulunulur. Muayenesonrasında ortaya çıkan belirtiler hafif veya orta şiddette ise bunun dışındabaşka bir teste ve muayeneye ihtiyaç duyulmaz. Ancak muayene sonucu hastalığınşiddeti konusunda doktorda şüpheler bırakmış ise MR veya röntgen gibitekniklerden faydalanılabilir. Bu teknikler sonucunda kasın yapısı görüntülenirve yırtılmanın şiddeti tespit edilir. Hastada sırt ağrıları mevcutsa idraryolu enfeksiyonu veya omurilikle ilgili sorunların olabileceği düşünülerek ektestler istenebilir. Test sonuçlarına göre hasta doğru ve etkin tedavi içindoktor tarafından yönlendirilir.
Kas yırtılması tedavi yöntemleri nelerdir?
Kas yırtılması tedavisi çoğu hastada ortak seyreder. Birinci veya ikinciderece kas yırtılmalarında spor veya egzersiz faaliyetlerine bir süre araverilir. Kası yoracak tüm aktivitelerden kaçınmak elzemdir. Kas yırtılmasınınmeydana geldiği bölgeye vakit kaybetmeden buz uygulamak gerekir. Bu kasyırtılmasının devam ettiği birkaç gün 2-3 saat aralıklarla uygulanmalıdır. Buzkompresi bölgenin şişmesini engeller ve kasın daha çabuk iyileşmesine destektebulunur. Yaralanma esnasında kasın elastik bir bandajla sarılaraksıkıştırılması da etkili bir yöntemdir. Bu yöntem de yine şişmenin oluşumunuengeller. Ancak kan akışının engellenebileceği unutulmadan çok fazlasıkmamaya da özen gösterilmelidir. Eğer ağrı artıyor ve şişlik sarmayarağmen devam ediyorsa elastik bandajın çıkarılması gerekir. Çünkü bu yöntemyanlış uygulandığından işe yaramadığı anlamına gelir. Özellikle geceleriuyumadan önce veya gün içinde yatarak dinlenildiği sırada kas yırtılması olanbölgeyi kalp seviyesinden yüksekte tutmakta fayda vardır. Örnek olarakbacaklarda gerçekleşen kas yırtılmalarında uzanma esnasında ayakaltına yastıkkonulabilir. Ağrı olduğu durumlarda doktor tarafından uygun ağrı kesici hastayareçete edilir. Üçüncü derece yırtıklarda ise düzenli olarak fizyoterapistegitmek gerekir. Kas yırtılmasının oluştuğu bölge bir süre hareketettirilmemelidir. Durumun ciddiyetine göre cerrahi müdahale de önerilebilir.