İnme ya da diğer adıyla felç dünyaçapında ölüm ve sakatlıkların başta gelen nedenleri arasındadır. Ülkemizde her yıl 130 bin kişi inmegeçirmektedir.
İnme beyni besleyendamarlardan birinin tıkanması veya yırtılması sonucu oluşan, ilgili beyin bölgesindefonksiyon kaybı olmasıdır. İnmeler beyin damar tıkanıklığı ya da beyin kanamasıolarak görülürler. Beyin kanamalarına kıyasla beyin damar tıkanıklıkları daha sıkgörülürler.
Yüksektansiyon, kontrolsüz diyabet, kan yağlarının yüksekliği, obezite, kalphastalıkları, kanın aşırı pıhtılaşma durumları, bazı iltihabi ve romatizmalhastalıklar ile sigara ve alkol kullanımı inmenin önde gelen nedenleriarasındadır.
Bazıgenetik ve romatolojik hastalıklar da kan pıhtılaşmasını artırarak beyindetıkanıklıklara neden olabilir. Bu tip rahatsızlıkları olan bireylerin deinmeden korunmak için bu hastalıklara özgü tedavinin yanında kan sulandırıcı ilaçkullanmaları gerekebilir.
Beyinanevrizmaları (baloncuk) da inmelerin önemli nedenlerindendir. Bunlar beyin damarlarınıncidarını incelterek beyin kanamalarına neden olabilirler. Ailesinde bu tiphastalık öyküsü olan bireylerin kendilerinde de bu tip damarsal bozukluklarınolup olmadığını tespit için beyin görüntüleme tetkikleri yaptırması gerekir.
İnmeler genellikle aniden olurlar. Ensık inme belirtileri konuşmada peltekleşme, söylenileni anlamama, saçmakonuşma, tek taraflı kollarda veya bacaklarda güçsüzlük, uyuşma, görme kaybı, çiftgörme, bulantı, kusma, yutma bozukluğu, yüzde kaymadır.
İnme belirtileri görülür görülmezhasta hızla acil servise ulaştırılmalıdır. “Zaman beyindir” ifadesi akılda tutulmalıdır. Ne kadar erken tedaviyebaşlanır ise hasta için ölüm ve sakatlık riski o kadar azalacaktır.
İnmede en istenmeyen durumlarındanbiri de tekrarlama risklerininolmasıdır. İnme geçirmiş bir hasta hiç inme geçirmemiş birine göre daha yüksekinme riskine sahiptir. Bu nedenle inme geçirmiş her hastanın tekrarlardankorunma amaçlı belli aralıklarla nörolojik takiplerini yaptırması gerekir. İnmelerdeözellikle kalpteki ritim bozukluklarının tespiti önemlidir. Kalp ritimbozuklukları kalpten beyne ve de diğer organlara pıhtı atmasına neden olmaktadır.İnme geçirmiş hastaların özellikle kalp hastalıkları açısından ayrıntılı tetkikedilmesi, kalp hastalığı olan bireylerin de inme riski açısındandeğerlendirilmeleri ve artmış risk halinde kan sulandırıcı ilaçlar kullanmalarıgerekmektedir.
Kalphastalıklarından başka boyundan beyne giden damarlarda darlık veyatıkanıklıklar inmeye neden olabilmektedirler. Özellikle tansiyon, şeker, lipidyüksekliği olan, sigara içen bireylerde boyun damarlarında kritik bir darlığınerken tespiti ve tedavisi ileride ortaya çıkabilecek inmeden koruma sağlar.
Sonolarak inmelerden korunmak için en önemli adım risk faktörlerinden uzak durmaktır.Şeker hastalığı, hipertansiyonu, kolesterol yüksekliği olan kişilerinilaçlarını zamanında ve eksiksiz kullanması, doktor kontrollerini aksatmaması gerekmektedir.Bütün bunların yanında stresten uzak durmak ve düzenli spor yapmak inmedenkoruma sağlar.