Frengi, Treponema Pallidum adlımikrobun yol açtığı sistemik bir hastalıktır. Tedavi edilmez ise beyin,sinir, göz ve iç organlarda ciddi hasarları beraberinde getirerek ölüme nedenolur. Tüm dünyada yaygın olarak görülür. Erken tedavi edildiği takdirde kesiniyileşme sağlanan bir hastalık olmasına rağmen, tedavisiz olgularda ilerleyerekhayatı tehdit edebilen ciddi komplikasyonlara ve iç organ tutulumlarına nedenolabilir. Sifiliz, HIV enfeksiyonunun bulaşmasını da kolaylaştırır.

Frengi (Sifiliz) bulaşma yolları nelerdir?

Sifilizin başlıca bulaşma yolucinsel yolla bulaşmadır. Bulaşmada derideki taze lezyonların sızıntıları,meni ve vajina salgısı gibi vücut sıvıları önemlidir. İkinci önemli bulaşmayolu ise, anneden bebeğe geçiş yoludur. Bebek mikrobu anne karnında kapabileceğigibi doğum esnasında doğum kanalından da alabilir. Sifiliz (frengi) kantransfüzyonu esnasında da bulaşabilir. Ancak kan nakli yolu ile bulaşma çoknadirdir. Çünkü günümüzde tüm donörler, Sifiliz açısından taranmaktadır. Ayrıcasifiliz mikrobu, kan bankası depolama şartlarında 24 saatten fazla yaşayamaz.Sifilizli bir hastanın eşyalarını kullanmak da hastalığın bulaşmasına nedenolabilir. Uyuşturucu bağımlılarında ortak iğne kullanımı sonucu hastalıkbulaşabilir. Enfeksiyonun ilk yılı çok bulaşıcı olup %90 geçiş mümkündür, dahasonra bulaşıcılık giderek azalır ve dördüncü yılın sonunda geneldebulaşıcılık kalmaz.

Frengi (Sifiliz) kimlerde görülür?

Sifiliz, korunmasız cinsel temastabulunan herkeste ve her yaşta görülebilir. Sifilizin en sık görüldüğü kişilerşu şekilde sıralanabilir;

• Hastakişiler ile cinsel temasta bulunanlar,
• Birden fazlacinsel partneri olanlar,
• Korunmasızcinsel ilişkide bulunanlar,
• Sifilislezyonlarına dokunan kişiler,
• Başka cinselyolla bulaşan hastalığı olan kişiler.

Frengi (Sifiliz) belirtileri nelerdir?

Hastalık belirtileri başlamadan önceortalama 21 gün (3-90 gün) kuluçka süresi vardır. 

Frengi 4 evrede seyreder:

Birinci evre: Hastalık kapıldıktan sonragenellikle genital bölgede bir veya birden çok lezyon ortaya çıkar. Yaralar hastalıkbulaştıktan 10 ila 90 gün içinde ortaya çıkar. Hastalık nereden bulaştıysa yarada orada çıkar. Genellikle cinsel temasla bulaştığından genital bölgede çıkar,ancak rektal bölgede, anüste, dilde, ağızda, dudakta, vücudun her yerindegörülebilir. İlk çıkan bu yaraya şankr denir. Şankr; ağrısız, sert, deridenkabarıktır, zamanla ülserleşir, ortası çukurlaşır, akıntılı hal alır. Bu ilklezyon 1 ila 5 hafta içinde kendi kendine iyileşir. Ülser kaybolur. Hasta budönemde tedavi edilmez ise hastalık ikinci evreye ilerler.

İkinci evre: Primer sifilizden aylar sonra ortayaçıkar. Vücutta pembe-kırmızı döküntüler görülür, kaşıntı yoktur, döküntülerbirden fazla bölgede görülür, 2-6 hafta sürer. Sifiliz döküntüleri;

• İsiliktarzında,
• Ciltte küçüklekeler tarzında,
• Kasıkbölgesi ve genital bölgede siğiller şeklinde,
• Ağızda üzeribeyaz plaklar şeklinde,
• Bozuk parabüyüklüğünde batık plaklar şeklinde,
• Avuç içi veayak tabanında hafif kabarık döküntüler şeklinde olabilir.

Bu döküntülerin hepsinde bakterivardır ve hastalık bulaşabilir. Boğaz ağrısı olur, lenf bezleri şişer, başağrısı, gribal şikayetler, ateş, yorgunluk, halsizlik, genel vücut ağrıları,tüm vücutta şişmiş lenf bezleri görülür. Hasta bu evrede tedavi edilmez isehastalık üçüncü evreye girer.

Üçüncü evre: Bu döneme sessiz dönem dedenir. Bu dönemde hastalık ilerlemeye devam eder, ancak hiçbir şikayeteneden olmaz. Birkaç yıl sürebilen bu dönemde sifiliz testleri pozitiftir.Üçüncü evre de kendi içinde ikiye ayrılır:

a- Erken latent dönem: İlk iki dönemden sonraki bir yılıkapsar ve hastanın hastalığı en çok bulaştırdığı dönemdir.

b- Geç latent dönem: Bu dönemde hastalar hastalığı çokbulaştıramazlar, ancak hamile kadınlarda hastalık bebeğe bulaşabilir. Bu dönemdeyakalanıp tedavi edilemeyen hastalarda hastalık dördüncü ve son evreye girer.

Son evre: İlk enfeksiyondan aylar, hattayıllar sonra ortaya çıkabilen son evrede hastalık ilerlemeye devam eder.Günümüzde son evre Sifiliz, gelişmiş ülkelerde nadir görülür. Buevrede sifiliz iç organlara zarar verir. 

• Beyin vesinir hastalıkları,
• Göz,
• Kalp vedamar hastalıkları,
• Karaciğer,
• Kemik veeklem hastalıklarına yol açar.

Frenginin neden olduğu iç organhasarları ölüme neden olacak kadar ciddi ve ilerleyicidir. Bu dönemde en sıkgörülen şikayetler: 

• Cilt, kemikve iç organlarda ortaya çıkan şişlikler (gumma),
• Kalp vedamar problemleri,
• Körlük,
• Beyinhasarı,
• Sinir hasarısonucu güçsüzlük, yürüme zorluğu, dengesizlik, hafıza güçlüğü, hezeyanlar,deliryum
• İdrarkaçırma şeklinde sıralanabilir.

Erkeklerde frengi belirtileri nelerdir?

• İdraryaparken yanma hissi ve ağrı hissi,
• Penisucundan gelen beyaz, sarı, yeşil renkli yoğun kıvamlı akıntı,
• Makatbölgesinde kaşıntı, akıntı veya kan gelmesi,
• Testislerdeşişme ve ağrı,
• Makatbölgesinde yara enfeksiyonları gibi belirtileri olabilir.

Doğumsal frengi

Ana karnında bebeğe mikrop bulaşmasısonucu ortaya çıkan tablodur. Sifiliz mikrobu anne karnında bebeğe çokzarar verir. Günümüzde doğum öncesi yapılan testler sayesinde bu hastalık erkendönemde yakalanmakta ve tedavi edilmektedir. Yakalanamaz ise konjenitalsifiliz tablosu ortaya çıkar. Sifiliz, doğmamış bebektesağırlık, diş problemleri, burun problemlerine neden olur. Tüm gebekadınların sifiliz için gebeliklerinin erken döneminde kan testi yapmalarıgerekir.

Frengi (sifiliz) teşhisi nasıl konur?

Sifiliz kan testleri ilekolayca teşhis edilir. Lezyonlar ve fizik muayene de teşhiste yardımcıdır.Teşhis için VDRL, RPR, TPHA-İ FTA-ABS kan testleri ve lezyonlardan alınanörneklerin incelenmesi belirleyicidir. Sifiliz düşünülen hastalardan HIVtesti mutlaka istenir. 

Frengi (sifiliz) tedavisi için kullanılan ilaçlarhangileridir?

Sifiliz, ne kadar erken teşhisedilirse komplikasyonların oluşması o ölçüde önlenebilir. Penisilin halensifiliz tedavisinde kullanılan temel ilaçtır. Penisiline dirençlisifiliz vakaları henüz bildirilmemiştir. Penisilin bakteriyi öldürerekhastalığın ilerlemesini kesin olarak durdurur. Sifilis öyküsü 1 yıldan az olankişilere 1 doz depo penisilin, sifilis öyküsü 1 yıldan uzun ise 2- 3 doz depopenisilin, doğumsal sifiliste bebeğe 10 gün kristalize penisilin tedavisiyeterlidir. Penisiline alerjik kişilerde Doksisiklin, Ceftriakson, Tetrasiklin,Azitromisin tedavi amacıyla verilebilir. Tedavinin başlamasından 2 gün sonrahastalığın bulaşıcı olma özelliği ortadan kalkar. Hastalığın etkilediğiorganlara göre sifilizin tedavi süresi 2 yıla kadar uzayabilir. Tedaviyebaşlandıktan sonra hastanın takibi 2 yıl devam eder. 

Sifilis teşhis edilen kişilerintedavileri tamamlanana dek cinsel temastan kaçınmaları gerekir. Tüm cinselpartnerlerinin testten geçirilmesi gerekir.

Frengiden (sifiliz)​​​​​​​ korunma nasıl olmalıdır?

Sifiliz, en sık cinsel temas ilebulaşır. Hastalığın büyük kısmında hastanın görünür hiçbir lezyonu yoktur vehastalığı bulaştırır. Bu nedenle kimin hasta olduğunu anlamak güçtür.Korunmasız, cinsel temasta bulunmamak, şüpheli cinsel temastan kaçınmak, çokeşli olmamak, şüpheli durumda kondom kullanmak korunma yollarınınbaşlıcalarıdır. Seks oyuncakları ortak kullanılmamalıdır. Şüpheli her durumdadoktora başvurmak gerekir. Cinsel yolla bulaşan hastalıklarla ilgili testyapıldığında sonucu eşler veya cinsel partnerler ile paylaşmak önemtaşır. Frengiden şüphelenildiği durumlarda acilen üroloji, kadın doğumhastalıkları veya enfeksiyon hastalıkları bölümlerine başvurmak gerekir.