Ayak Başparmak Çıkıntısı ( HalluksValgus )

Ayak şekil bozuklukları içerisindedüztabanlıktan sonra en yaygın görülen şekil bozukluğu, ayak başparmağınınşekil bozukluğudur. Hafif şekillerinde, görünüm problemi dışında soruna yolaçmaz. Ancak ileri formlarında ağrı ve ayakkabı giymekte zorlanma gibi ciddişikâyetlere yol açar. Yürümeyi engelleyebilir, çirkin bir ayak yapısıgösterebilir.

Şekil Bozukluğu NedenOlur?

Tıpta Halluks Valgus deformitesi olarakadlandırılan, ayak başparmağının şekil bozukluğu genellikle ucu dar ayakkabı,ayağa uygun olmayan ayakkabı giyme, genetik sebepler ve ayak yapısı gibisebeplerle ortaya çıkar. Bazen adolesan çağda, ergenlik çağında başlar.Genellikle 25-40 yaş arası ve sıklıkla bayanlarda görülür. Ağrıya ve ayakkabı giymeyeengel olmaya yol açmıyorsa bu şekil bozukluğuna katlanılabilir. Ancak sıkı veucu dar ayakkabı giymeye devam edilirse sıklıkla ağrılı şişlik ve artmış şekilbozukluğu oluşur. Ayak ön kısmının geniş olması (taraklı ayak yapısı) vedüztabanlığın bu şekil bozukluğunu artırıcı etkisi vardır.

Ameliyata HangiDurumlarda Gerek Görülür?

Hafif şekil bozukluklarında ayakkabıkurallarına uyma, parmak arası makara ve koruyucu petlerle ağrısız ayak eldeetmek mümkündür. Ancak şekil bozukluğunu ameliyatsız düzeltmek mümkün değildir.İleri şekil bozukluğu olanlar, ağrılı olanlar, uzun yürümelerde zorluk çekenlerve ayakkabı – ayak şekil bozukluğundan rahatsız olanlar da ameliyatla tedaviedilmelidir.

Ayak başparmak şekil bozuklukameliyatlarına karar vermek için ayağın yere basar pozisyonda 2 yönlü röntgenfilmi çekilir. Ayaktaki bozukluğun ayağın neresinde olduğu, açısal sapmalarınmiktarı belirlenir. Bu şekil bozukluğunun farklı ameliyat tipleri vardır.Bozukluğun derecesine göre bu ameliyat tiplerinden hangisinin tercih edileceğibelirlenir.

Ameliyat Sonrası SüreçNasıl İşler?

Ameliyat süresi yaklaşık 45-90 dakikakadardır. Ameliyat sonrası ayağa kısa bir alçı, bandaj veya breys uygulanır.Cilt altı dikiş uygulanarak, steril malzeme ile kapatılan ameliyat sahası nadirenpansuman gerektirir. Özel ayakkabılar veya sadece topuğa basarak yürümeye 3-4günde izin verilir. Ağrı kesici dışında nadiren ilaç kullanımı gerekir.Hastanın medikal durumuna göre bazen kan sulandırıcı, 3-7 gün arası antibiyotikverilebilir.

4 haftalık süre sonunda röntgen filmiçekilerek, alçı veya breys çıkarılır. Ayak başparmağına sıcak suda egzersizlerverilir. Ayağa tam basmaya izin verilir. Ancak ayağın yürümenin itme fazında,başparmağın zorlanmamasına 4 hafta kadar daha dikkat edilmesi gerekir. Ayakameliyatlarından sonra doku ödemi geç çözüldüğünden, 3-6 aya kadar ayakta hafifşişme beklenebilir. Ancak ağrısız, daha düzgün ayak elde edilir.

Ameliyat SonrasındaHastalar Nelere Dikkat Etmelidir?

İlk 3-4 gün tuvalet ve yemek ihtiyacıiçin kalkmaya izin verilir. Ayakta şişmeyi engellemek için bu sürede ayak, kalpseviyesinden yukarda tutulmaya çalışılır. 3-4 günden sonra topuğa basarakyürümeye izin verilirken, ayak ön tarafına yük verilmesine 4 hafta izinverilmez. Bu ameliyatlarda kemik ameliyatı yapıldığından, kemiğin kaynamasıiçin gerekli sürede kemiğin ameliyat edilen bölgesine ağırlığın gelmemesigereklidir. Yeterli kaynamadan sonra tam olarak basmaya izin verilir. Bu durumgenellikle 4-6 haftayı geçmez.

Şekil bozukluğunda ayağın bozulan kısmıve miktarına göre farklı ameliyatlar yapılır. Ameliyatın tipi ameliyat öncesifilm, muayene ve gerekirse ek incelemelerle belirlenir. Sadece estetikkaygılarla, şişliği alma ameliyatları bazen hastaların tercihi, bazen dedoktorların tercihi olarak uygulanabilmektedir. Sadece şişliği alma sonrasışekil bozukluğunun tekrarlaması kaçınılmazdır. Estetik kaygılarla yapılanişlemler dışında bu ameliyatlardan sonra nüks, yani şekil bozukluğununtekrarlaması beklenen bir durum değildir.

Tedavi sonrası genellikle ağrısız, dahadüzgün, yürümede sorun yaratmayan ayaklar elde edilmektedir. Hasta memnuniyetibu ameliyatlardan sonra, 4-6 ayın sonunda genellikle % 60-90 arasıdır.